Γυναίκα & Υγεία Ψυχική Υγεία

Εθισμός στο YouTube: Είναι πραγματικός εθισμός;

Εθισμός στα smartphones
γυναίκα με smartphone

Με την αυξημένη χρήση του διαδικτυακού βίντεο και της χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, ορισμένοι άνθρωποι ξοδεύουν όλο και περισσότερο χρόνο παρακολουθώντας περιεχόμενο βίντεο στο διαδίκτυο, σε σημείο που νιώθουν ότι έχουν εθισμό στο YouTube. Ο όρος χρησιμοποιείται ανεπίσημα για να υποδείξει, ότι οι άνθρωποι παρακολουθούν περισσότερο YouTube από όσο θα έπρεπε. Σε άλλες περιπτώσεις, ωστόσο, αυτή η συμπεριφορά μπορεί να αντιπροσωπεύει ένα πιο σοβαρό πρόβλημα.

Ο εθισμός στο YouTube δεν είναι μια ξεχωριστή πάθηση ψυχικής υγείας, αν και ορισμένοι ειδικοί προτείνουν, ότι ο εθισμός στο διαδίκτυο πρέπει να αναγνωριστεί ως διαταραχή στο DSM-5, το εγχειρίδιο που χρησιμοποιούν οι επαγγελματίες υγείας για τη διάγνωση ψυχικών διαταραχών. Εάν ανησυχείτε, ότι μπορεί να έχετε έναν εθισμό στο YouTube που προκαλεί διαταραχές και αγωνία στη ζωή σας, είναι σημαντικό να αναγνωρίσετε τα πιθανά σημάδια και τι μπορείτε να κάνετε για να λάβετε βοήθεια.

Σημάδια εθισμού στο YouTube

Επειδή ο εθισμός στο YouTube δεν είναι αναγνωρισμένη πάθηση, δεν υπάρχουν συγκεκριμένα διαγνωστικά κριτήρια. Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένα σημάδια, ότι η προβολή βίντεο στο διαδίκτυο μπορεί να είναι υπερβολική. Μερικοί δείκτες ενός προβλήματος περιλαμβάνουν:

  • Αφιερώνετε τον περισσότερο χρόνο σας παρακολουθώντας βίντεο στο YouTube, σκέφτεστε βίντεο ή σχεδιάζετε να παρακολουθήσετε βίντεο
  • Νιώθετε, ότι πρέπει να παρακολουθείτε διαδικτυακά βίντεο για να αισθάνεστε καλά
  • Συνέχιση της παρακολούθησης βίντεο YouTube, παρόλο που η συμπεριφορά οδηγεί σε αρνητικές συνέπειες
  • Νιώθετε ότι δεν μπορείτε να μειώσετε τον χρόνο προβολής σας, παρόλο που το θέλετε
  • Παραμέληση σημαντικών καθηκόντων που σχετίζονται με την εργασία, την οικογένεια, το σχολείο ή άλλους τομείς της ζωής
  • Απόκρυψη των συνηθειών προβολής σας στο YouTube από άλλα άτομα
  • Αντιμετωπίζετε συμπτώματα στέρησης. Για παράδειγμα, αισθάνεστε κατάθλιψη, θυμό ή ευερεθιστότητα, όταν προσπαθείτε να σταματήσετε να παρακολουθείτε YouTube

Αναγνώριση του εθισμού στο YouTube

Ο εθισμός στο YouTube δεν είναι μια διαταραχή, που θα βρείτε στο “Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο Ψυχικών Διαταραχών” (DSM-5). Αν και σίγουρα δεν είναι μια ξεχωριστή πάθηση, πολλοί άνθρωποι αναφέρουν ότι αισθάνονται, ότι ο εξαναγκασμός τους να παρακολουθούν βίντεο στο YouTube μοιάζει πολύ με αυτόν ενός εθισμού. Στην πραγματικότητα, η εξάρτηση από την προβολή διαδικτυακών βίντεο μπορεί να αντιπροσωπεύει μια μορφή συμπεριφορικού εθισμού.

Γυναίκα με εθισμό στα social media
Γυναίκα εθισμένη στα social media

Τι είναι ο συμπεριφορικός εθισμός;

Οι συμπεριφορικοί εθισμοί ορίζονται ως εθισμοί που δεν περιέχουν ουσίες, κατά τους οποίους ένα άτομο εξαρτάται από ορισμένες συμπεριφορές ή ενέργειες. Αν και υπάρχει κάποιο επιχείρημα σχετικά με το αν οι συμπεριφορικοί εθισμοί αντιπροσωπεύουν ή όχι «πραγματικούς» εθισμούς, η διαταραχή στον τζόγο είναι ένας συμπεριφορικός εθισμός, που αναγνωρίζεται επίσημα ως διακριτή διαταραχή στο DSM-5.

Ενώ η διαταραχή του τζόγου είναι ο μόνος εθισμός συμπεριφοράς που αναγνωρίζεται στο DSM-5, ο εθισμός στα παιχνίδια στο Διαδίκτυο περιλαμβάνεται ως προϋπόθεση για περαιτέρω μελέτη στο παράρτημα του διαγνωστικού εγχειριδίου.

Αιτίες εθισμού στο YouTube

Όπως και άλλοι τύποι συμπεριφορικών εθισμών, η προβολή βίντεο στο YouTube μπορεί να παράγει βραχυπρόθεσμες ανταμοιβές. Με τον καιρό, οι άνθρωποι μπορεί να αρχίσουν να αισθάνονται, ότι έχουν μειώσει τον έλεγχο της συμπεριφοράς τους και μπορεί να συνεχίσουν να παρακολουθούν υπερβολικές ποσότητες περιεχομένου βίντεο παρά τις δυσμενείς συνέπειες.

Για παράδειγμα, ένα άτομο μπορεί να αισθάνεται την επιθυμία να παρακολουθήσει βίντεο σε ακατάλληλες στιγμές (στη μέση ενός ραντεβού), σε ακατάλληλα μέρη (στην εργασία) και με τρόπο που παρεμποδίζει την ικανότητά του να λειτουργεί στην κανονική του ζωή.

Η δυσκολία με αυτό το είδος συμπεριφοράς είναι, ότι συχνά ξεκινάει αργά και σταδιακά αναπτύσσεται με την πάροδο του χρόνου. Επειδή αυτές οι αλλαγές συμπεριφοράς τείνουν να συμβαίνουν σταδιακά, καθιστά πιο δύσκολο να δούμε, πώς οι πράξεις τους παρεμβαίνουν στη ζωή και την ευημερία τους.

Για παράδειγμα, μπορεί να αρχίσετε να παρακολουθείτε βίντεο για έναν συγκεκριμένο σκοπό. Τότε μπορεί να αρχίσετε να παρακολουθείτε στιγμές που βαριέστε ή είστε μόνοι. Με την πάροδο του χρόνου, το να ανοίγετε την εφαρμογή είναι το πρώτο πράγμα, που κάνετε το πρωί και καταλήγετε να παρακολουθείτε το ένα βίντεο μετά το άλλο. Πριν το καταλάβετε, έχουν περάσει αρκετές ώρες και δεν έχετε σηκωθεί καν από το κρεβάτι.

Η μεγάλη ποικιλία θεμάτων σημαίνει, επίσης, ότι είναι απίθανο να βαρεθείτε. Εάν το ενδιαφέρον σας για ένα είδος αρχίσει να μειώνεται, ο αλγόριθμος προτάσεων αναπόφευκτα θα ανταποκριθεί και θα αρχίσει να προτείνει βίντεο κατάλληλα για ό,τι φαίνεται να σας ενδιαφέρει περισσότερο κάθε δεδομένη στιγμή.

Όπως και άλλες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, ο αλγόριθμος προτάσεων του YouTube συνιστά νέα βίντεο με βάση τον τρόπο, με τον οποίο αλληλεπιδράσατε με προηγούμενα βίντεο. Αυτό διασφαλίζει, ότι μια ολόκληρη σειρά από φρέσκο περιεχόμενο είναι πάντα διαθέσιμο και στοχεύει μοναδικά στα συγκεκριμένα ενδιαφέροντά σας. Αυτό μπορεί να κάνει πολύ πιο δύσκολο να γνωρίζουμε πότε να σταματήσουμε.

Γυναίκα που διαβάζει ειδήσεις στο smartphone
Γυναίκα με smartphone

Ο αντίκτυπος του εθισμού στο Youtube

Αλλά η υπερβολική παρακολούθηση YouTube χαρακτηρίζεται πραγματικά ως εθισμός; Η American Society of Addiction Medicine (ASAM) ορίζει τον εθισμό ως μια χρόνια πάθηση, που περιλαμβάνει σύνθετες αλληλεπιδράσεις μεταξύ γενετικής, εγκεφαλικών κυκλωμάτων, περιβάλλοντος και εμπειριών ζωής.

Αυτός ο ορισμός περιλαμβάνει τη δυνατότητα της παθολογικής επιδίωξης συμπεριφορών επιβράβευσης, όπως το να παρακολουθείτε YouTube ή άλλα παραδείγματα εθισμού στο διαδίκτυο. Μια τέτοια συμπεριφορά γίνεται καταναγκαστική και συνεχίζεται ακόμα και όταν έχει βλαβερές συνέπειες στη ζωή ενός ατόμου. Η συμπεριφορά σας μπορεί να είναι ή να μην είναι πραγματικός εθισμός ανάλογα με τη φύση των συμπτωμάτων σας και τον τρόπο, με τον οποίο αυτά τα συμπτώματα επηρεάζουν τη ζωή σας.

Ακόμα κι αν η υπερβολική χρήση του YouTube δεν χαρακτηρίζεται ως εθισμός, μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στη ζωή σας. Για παράδειγμα, μπορεί να προκαλέσει διαταραχές στη ζωή και στις σχέσεις σας. Μπορεί να επηρεάσει την απόδοση και την εργασία σας. Εάν αισθάνεστε ότι το να βλέπετε βίντεο προκαλεί αγωνία, δυσκολεύει την εκπλήρωση των υποχρεώσεων της ζωής σας και παρεμβαίνει στις σχέσεις σας, τότε είναι σημαντικό να λάβετε μέτρα για να αντιμετωπίσετε το πρόβλημα.

Πώς να λάβετε βοήθεια

Εάν πιστεύετε ότι έχετε εθισμό στο YouTube, θα πρέπει να εξετάσετε το ενδεχόμενο να μιλήσετε με έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας. Μπορούν να σας βοηθήσουν με τον εθισμό συμπεριφοράς σας. Μέσω της θεραπείας, μπορείτε επίσης να αναπτύξετε νέες δεξιότητες αντιμετώπισης, που θα σας βοηθήσουν να κόψετε τη συνήθεια σας στο YouTube. Η θεραπεία μπορεί, επίσης, να βοηθήσει στην αντιμετώπιση τυχόν άλλων υποκείμενων προβλημάτων ψυχικής υγείας, που μπορεί να συμβάλλουν στη συμπεριφορά σας.

Η έρευνα υποδεικνύει, ότι τα άτομα που έχουν εθισμούς συμπεριφοράς, συμπεριλαμβανομένης της διαταραχής τυχερών παιχνιδιών, της καταναγκαστικής χρήσης του διαδικτύου, του εθισμού στην άσκηση και της ψυχαναγκαστικής συμπεριφοράς αγορών τείνουν, επίσης, να εμφανίζουν άλλες ψυχιατρικές διαταραχές όπως αγχώδεις διαταραχές, χρήση ουσιών και διαταραχές διάθεσης σε πολύ υψηλότερο ποσοστό. Εκτός από την επαγγελματική θεραπεία, υπάρχουν επίσης βήματα που μπορείτε να κάνετε μόνοι σας για να μειώσετε την προβληματική χρήση του YouTube.

Γυναίκα με άγχος και διαταραχές άγχους
Γυναίκα με άγχος

Για παράδειγμα, μπορείτε να δοκιμάσετε:

  • Ορισμός ορίων για το πότε μπορείτε να παρακολουθήσετε YouTube: Μερικές φορές η προσπάθεια να εξαλείψετε εντελώς κάτι που σας αρέσει μπορεί να σας κάνει να το θέλετε ακόμα περισσότερο. Για να το αποφύγετε, δώστε στον εαυτό σας συγκεκριμένο χρόνο κάθε μέρα για να παρακολουθήσετε βίντεο στο YouTube.
  • Απενεργοποίηση αυτόματης αναπαραγωγής: Μεταβείτε στις ρυθμίσεις του λογαριασμού σας στο YouTube και απενεργοποιήστε την “Αυτόματη αναπαραγωγή επόμενου βίντεο”. Η εξάλειψη της συνεχούς ροής των αυτοματοποιημένων βίντεο μπορεί να σας διευκολύνει να σταματήσετε την προβολή, όταν σχεδιάζατε.
  • Ρύθμιση υπενθύμισης για διάλειμμα: Και πάλι, μεταβείτε στις ρυθμίσεις του YouTube και ενεργοποιήστε την επιλογή “Υπενθύμισέ μου να κάνω ένα διάλειμμα”. Μπορείτε να το ρυθμίσετε σε οποιαδήποτε χρονική περίοδο έχετε αποφασίσει να επιτρέψετε την παρακολούθηση βίντεο.
  • Μετατροπή του σε επιβράβευση: Μπορείτε επίσης να εξετάσετε το ενδεχόμενο να επιτρέψετε στον εαυτό σας να παρακολουθεί βίντεο για ένα χρονικό διάστημα ως ανταμοιβή για την ολοκλήρωση συγκεκριμένων εργασιών. Για παράδειγμα, μπορεί να πείτε στον εαυτό σας, ότι μπορείτε να παρακολουθήσετε βίντεο για 15 λεπτά, αφού ολοκληρώσετε τον καθαρισμό της κουζίνας. Εναλλακτικά, μπορείτε να επιτρέψετε στον εαυτό σας να παρακολουθήσει για 30 λεπτά, αφού τελειώσετε τη μέρα σας.
  • Χρησιμοποιήστε περισπασμούς: Το να βρείτε κάτι άλλο για να γεμίσετε το χρόνο σας μπορεί επίσης να σας βοηθήσει, όταν μπείτε στον πειρασμό να περάσετε ώρες βυθισμένοι σε διαδικτυακά βίντεο. Οι περισπασμοί που μπορεί να σας βοηθήσουν περιλαμβάνουν την παρακολούθηση τηλεόρασης, την ανάγνωση ενός βιβλίου, την ενασχόληση με ένα χόμπι που σας αρέσει, την άσκηση ή την επίσκεψη σε έναν φίλο.

Topics