Πανω

Καλοήθεις παθήσεις

Οξεία θυρεοειδίτιδα

Η οξεία θυρεοειδίτιδα είναι μία πολύ σπάνια κατάσταση που οφείλεται σε βακτηριδιακές λοιμώξεις, και συνήθως διαγιγνώσκεται κλινικά, χωρίς την ανάγκη για χρήση της FNA. Οι παρακεντήσεις αποτελούνται κυρίως από ουδετερόφιλα και φλεγμονώδη συγκρίμματα ενώ τα επιθηλιακά κύτταρα είναι σπάνια και εκφυλισμένα.

Υποξεία κοκκιωματώδης (De Quervain’s) θυρεοειδίτιδα

Είναι σπάνια αυτο-περιοριζόμενη νόσος, που συνήθως διαρκεί μερικούς μήνες και χαρακτηρίζεται από επώδυνη μεγέθυνση του αδένα. Είναι κοκκιωματώδης φλεγμονώδης κατάσταση η οποία οδηγεί τελικά σε ίνωση του αδένα.

Κυτταρολογικά διαγνωστικά χαρακτηριστικά

  • κοκκιώματα
  • γιγαντοκύτταρα
  • λεμφοκύτταρα και πολυμορφοπύρηνα.

Τα κυτταρολογικά υλικά περιέχουν οζώδεις αθροίσεις ιστιοκυττάρων, λεμφοκύτταρα και πολυμορφοπύρηνα. Επιθηλιοειδή κύτταρα και πολυπύρηνα γιγαντοκύτταρα από τα κοκκιώματα συνήθως υπάρχουν, αλλά δεν είναι ειδικά της αλλοίωσης. Τα θυλακιώδη κύτταρα επιδεικνύουν εκφυλιστικές αλλοιώσεις όπως κενοτοπίωση και μερικές φορές Hürtle cell μετάπλαση (εωσινόφιλο κοκκώδες κυτταρόπλασμα και μεγάλο πυρήνα). Λόγω της ίνωσης, οι παρακεντήσεις μπορεί να είναι υποκυτταρικές.

Διαφορική διάγνωση

Θυρεοειδίτιδα Hashimoto

Η διαφορική διάγνωση περιλαμβάνει φλεγμονώδεις καταστάσεις όπως η θυρεοειδίτιδα Hashimoto, η οποία μπορεί κλινικά να διαφοροδιαγνωστεί από την υποξεία θυρεοειδίτιδα, και νεοπλάσματα (όπως το αναπλαστικό καρκίνωμα). Το άφθονο κοκκώδες ή αφρώδες κυτταρόπλασμα και το δίκτυο της χρωματίνης βοηθάει την αναγνώριση των κυττάρων ως καλοήθη ιστιοκύτταρα.

Αυτή είναι μία αυτοάνοση νόσος  στην οποία το παρέγχυμα αντικαθίσταται από διήθηση λεμφοειδών κυττάρων με βλαστικά κέντρα, και μερικές φορές σε χρόνιες καταστάσεις παρατηρείται ίνωση. Αυτοαντισώματα αναγνωρίζονται σε αυτούς ασθενείς, όπως αντισώματα κατά των θυρεοειδικών μικροσωμιακών αντιγόνων και εναντίων των υποδοχέων της TSH.

Ο αδένας συνήθως έχει αυξημένο μέγεθος, χωρίς πόνο, με ή χωρίς παρουσία οζιδίων. Μερικοί ασθενείς μπορεί να έχουν στην αρχή υπερθυρεοειδισμό ή ευθυρεοειδισμό, αλλά αργότερα οι περισσότεροι αποκτούν υποθυρεοειδισμό.

Κυτταρολογικά διαγνωστικά χαρακτηριστικά

  • Μικτός πληθυσμός λεμφοκυττάρων
  • Μακροφάγα tingible-body
  • Λεμφοϊστιοκυτταρικές αθροίσεις
  • Κύτταρα Hürtle

Η παρακέντηση είναι συνήθως κυτταροβριθής, κυρίως απαρτίζεται από λεμφοκύτταρα (μικρά λεμφοκύτταρα, κεντροβλάστες και κεντροκύτταρα), τα οποία μπορεί να βρίσκονται ανάμεσα στα επιθηλιακά κύτταρα, καθώς και πλασματοκύτταρα. Οι λεμφοϊστιοκυτταρικές αθροίσεις, και τα tingible-body μακροφάγα είναι επίσης παρόντα. Περιστασιακά ομάδες θυρεοειδικών κυττάρων παρατηρούνται, συνήθως με εκφυλιστικές αλλοιώσεις, και ογκοκυτταρική  μορφολογία (Hürtle cell μεταπλασία): έχουν άφθονο, εωσινόφιλο, κοκκώδες κυτταρόπλασμα και μεγάλο πυρήνα.  Πολυπύρηνα γιγαντοκύτταρα μπορεί επίσης να υπάρχουν. Το κολλοειδές είναι απών ή ελάχιστο.

Η κυτταρολογική διάγνωση είναι συνήθως εύκολη, αλλά χρειάζεται επιβεβαίωση με την ανεύρεση των αυτοαντισωμάτων στον ορό.

Διαφορική διάγνωση

  • Μη-Hodgkin λέμφωμα
  • Hürtle cellνεόπλασμα

Η εμφάνιση λεμφώματος είναι αυξημένη στους ασθενείς με θυρεοειδίτιδα Hashimoto. Το λέμφωμα συνήθως αποτελείται από έναν ομοιόμορφο πληθυσμό άτυπων λεμφοειδών κυττάρων. Τα Hürtle cell νεοπλάσματα πρέπει να διαφοροδιαγνωστούν από υπερπλαστικά Hürtle cell οζίδια, τα οποία μπορεί να παρατηρηθούν σε θυρεοειδίτιδα Hashimoto. Τα κύτταρα από το νεόπλασμα έχουν μεγάλο πυρήνιο και έχουν μικρότερη συνοχή από ότι στην θυρεοειδίτιδα.

Αυτή η σπάνια νόσος χαρακτηρίζεται από πυκνή ίνωση η οποία αντικαθιστά το παρέγχυμα του θυρεοειδούς και επεκτείνεται στους γύρω ιστούς, δημιουργώντας ως αποτέλεσμα μία σκληρή μάζα στο λαιμό η οποία κλινικά μιμείται το καρκίνωμα.

Η παρακέντηση συνήθως είναι στεγνή λόγω της πυκνής ίνωσης.

Πολυοζώδης βρογχοκήλη

Πρόκειται για οζώδη υπερπλασία του αδένα λόγω ανωμαλιών στην παραγωγή ορμονών, η οποία είναι συνήθως ασύμμετρη και μερικές φορές υπερβολική. Τα θυλακιώδη κύτταρα υφίστανται υπερπλασία που οδηγεί στην δημιουργία αρκετών οζιδίων. Τα οζίδια, τα οποία συνήθως περιβάλλονται από κάψα, μπορεί να ποικίλουν σημαντικά στην μικροσκοπική τους εμφάνιση: μερικά από αυτά αποτελούνται από μεγάλα μακροθυλάκια γεμάτα με κολλοειδές, άλλα είναι περισσότερο κυτταροβριθή με λίγο κολλοειδές. Η ανάπτυξη τέτοιων οζιδίων οδηγεί σε αιμορραγία, ουλοποίηση, σχηματισμό μικροκύστεων και δυστροφική ασβεστοποίηση.

Κυτταρολογικά διαγνωστικά χαρακτηριστικά

  • θυρεοειδικά κύτταρα με ήπια μορφολογία σε θυλάκια ή επίπεδες ομάδες
  • άφθονουδαρέςκολλοειδές
  • αφρώδηιστιοκύτταρα

Οι αλλοιώσεις αυτές μπορεί να παρατηρηθούν στον θυρεοειδή ασθενών που έχουν δεχτεί ακτινοβολία στον λαιμό (συνήθως ως θεραπεία για κακοήθεια) ή που έχουν λάβει ραδιενεργό ιώδιο ( το οποίο χρησιμοποιείται για την θεραπεία του υπερθυρεοειδισμού).

Κυτταρολογικά διαγνωστικά χαρακτηριστικά

  • Επίπεδες ομάδες (μακροθυλάκια)
  • Μεγάλα κύτταρα
  • Φυσιολογική πυρηνοπλασματική αναλογία
  • Ογκοκυτταρική (Hürtle cell) μετάπλαση
  • Κενοτοπίωση κυτταροπλάσματος
  • Αξιοσημείωτη πυρηνική ατυπία
    • Μεγάλη ποικιλία μεγέθους (γιγάντιοι πυρήνες)
    • Υπερχρωμασία
    • Τραχιά κοκκώδης χρωματίνη
    • Αυλακώσειςκαιψευδοέγκλεισταπυρήνα
    • Γυμνοίπυρήνες

Τα θυλακιώδη κύτταρα με αλλοιώσεις από ακτινοβολία πρέπει να μπορούν να διαφοροδιαγνωστούν από τα νεοπλασματικά κύτταρα, αν και η εξωτερική ακτινοβολία συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης καρκινώματος. Μικροθυλακιώδης αρχιτεκτονική, όπως συμβαίνει στα θυλακιώδη νεοπλάσματα συνήθως δεν παρατηρείται. Μεμονωμένα κύτταρα όπως στο αναπλαστικό καρκίνωμα δεν παρατηρούνται. Μερικά από τα χαρακτηριστικά του θηλώδους καρκινώματος μπορεί να παρατηρηθούν περιστασιακά (ψευδοέγκλειστα και αυλακώσεις), αλλά τα άλλα ευρήματα δεν είναι τυπικά, όπως η πυρηνική πλειομορφία και η υπερχρωμασία.

Ίσως μέχρι σήμερα, ο νεότερος ειδικευμένος Ιατρός στην Ελλάδα. Από τον 4/1989 έως 4/1990 διετέλεσε υπηρεσία υπαίθρου στο Αγροτικό Ιατρείο Καμένων Βούρλων.Έκτοτε ιδιώτης κυτταρολόγος με ιατρεία σε αρκετές πόλεις της Ελλάδος. Από τους πρώτους στην Ευρώπη το 1992 που έκανε ταυτοποιήσεις ιών και μικροβίων (ΙΝ SITU υβριδισμό), εφάρμοσε την υγρή κυτταρολογία από το 1998, το ΤhinPrep Pap Test καθώς και όλες τις εξελίξεις της σύγχρονης ανοσοκυτταροχημείας, μοριακής κυτταρολογίας κ.ά.

lainisandreas@testpap.com