Πανω

Καλοήθη νεοπλάσματα σιελογόνων αδένων

1) Μικτός όγκος

Αυτός ο όγκος ονομαζόταν πλειόμορφο αδένωμα για τη σύνθετη δομή του. Αποτελείται από μυοεπιθηλιακά στοιχεία, που σε ορισμένες περιπτώσεις διαφοροποιούνται σε πλακώδη κερατινοποιούμενα κύτταρα ή σε αδενικές δομές, μαζί με στρωματικά στοιχεία. Τα μυοεπιθηλιακά κύτταρα μπορεί να είναι πλασματοκυτταροειδή ή επιθηλιοειδή. Μπορεί να παρατηρηθεί σχηματισμός κύστεων. Το στρώμα μπορεί να είναι χονδροειδές, υαλοειδοποιούμενο, ινώδες ή ακόμα και οστεώδες, συνήθως ακυτταρικό. Είναι ο πιο συχνός όγκος των σιελογόνων αδένων αποτελώντας το 60 – 70% όλων των όγκων των σιελογόνων αδένων, και αναπτύσσεται συχνότερα στις γυναίκες. Η σύνθετη δομή του όγκου είναι υπεύθυνη για την σύνθετη, μερικές φορές πολύμορφη κυτταρολογική εικόνα. Χρησιμοποιώντας την χρώση Giemsa το χονδρομυξοειδές στρωματικό στοιχείο παρουσιάζεται μεταχρωματικό. Παρατηρούνται λεπτά ανοιχτόχρωμα νημάτια σε ακανόνιστη διάταξη. Αυτό το είδος στρώματος είναι διαγνωστικό. Δεν παρατηρείται στο αδενοκυστικό καρκίνωμα.

8-9% των μικτών όγκων μπορεί να υποστεί κακοήθη εξαλλαγή μετά από 15-25 χρόνια. Το αποτέλεσμα είναι ένας διηθητικός, κακοήθης όγκος, και συνήθως πρόκειται για ένα πλακώδες ή ένα αδιαφοροποίητο καρκίνωμα. Σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να παρατηρηθεί σαρκωματώδης όγκος από ατρακτοειδή κύτταρα ή ακόμη και καρκινοσάρκωμα. Κυτταρολογικά συνήθως είναι εύκολο να διαγνωστεί η κακοήθης φύση αυτών των όγκων.

Mixed tumor – histology

Mixed tumor

Mixed tumor

2) Όγκος Warthin

Εμφανίζεται κυρίως στους άνδρες, και είναι συχνά αμφοτερόπλευρος. Έχει μια κυστική, ογκοκυτταρική λεμφοεπιθηλιακή εμφάνιση. Η κυτταρολογική εικόνα είναι αυτή μίας κυστικής αλλοίωσης. Το υλικό της παρακέντησης είναι συνήθως καφετί, ρυπαρό και παχύρρευστο. Το υπόστρωμα του επιχρίσματος αποτελείται από «κυστικό» ρυπαρό υλικό, το οποίο περιέχει ογκοκύτταρα, λεμφοκύτταρα και ιστιοκύτταρα. Κατά την εφαρμογή βιοψίας με κενό αέρος, το λιγότερο «σταθερό» συστατικό είναι το ρευστό. Αυτό θα ακολουθηθεί από λεμφοκύτταρα και  ογκοκυτταρικά επιθηλιακά στοιχεία. Τα ογκοκύτταρα παρατηρούνται σε θηλώδεις ή ψευδοθηλώδεις δομές. Ο όγκος Whartin (cystadenoma papillare lymphomatosum) συχνά υποβάλλεται στις νεκρωτικές αλλοιώσεις. Αυτό οδηγεί σε πλακώδη μεταπλασία. Η τελευταία μπορεί να μιμηθεί πλακώδες καρκίνωμα με νέκρωση. Η διαφορική διάγνωση είναι πολύ σημαντική, δεδομένου ότι το πλακώδες καρκίνωμα στην περιοχή της κεφαλής και του τραχήλου είναι συνήθως νεκρωτικό, και ως εκ τούτου ψευδοκυστικό.

Warthin tumor – histology
Warthin tumor – cytology

3) Ογκοκύττωμα

Ανευρίσκονται μονόμορφα, μετρίου μεγέθους επιθηλιακά κύτταρα σε καθαρό υπόστρωμα. Το κυτταρόπλασμα είναι άφθονο, και εωσινόφιλο (δεν παρουσιάζει μεταχρωματισμό με την χρώση Giemsa). Ο κυτταρικός πληθυσμός είναι ομοιογενής. Τα κύτταρα είναι παρόμοια με τα ογκοκύτταρα στον όγκο Wharthin, αλλά λείπουν τα λεμφοκύτταρα και το νεκρωτικό υπόστρωμα.

Oncocytoma

4) Μυοεπιθηλιακό αδένωμα

Τα επιχρίσματα έχουν μονόμορφα ατρακτοειδή ή πλασματοκυτταροειδή κύτταρα, καθαρό υπόστρωμα, και καθόλου ή ελάχιστο φυσιολογικό επιθήλιο σιελογόνου αδένα. Το χονδρομυξοειδές στρώμα απουσιάζει (εάν ανευρίσκεται τότε ο όγκος ονομάζεται ‘μικτός όγκος’). Ο πυρήνας είναι στογγυλός ή επιμήκης. Μιτωτική δραστηριότητα δεν παρατηρείται. Μεταχρωματικά τμήματα μπορεί να παρατηρηθούν, αλλά δεν ανταποκρίνονται στο άφθονο μεταχρωματικό στρώμα που παρατηρείται στον μικτό όγκο!

Myoepithelial adenoma – histology

Myoepithelial adenoma

Myoepithelial adenoma

5) Βασικοκυτταρικό αδένωμα

Ανευρίσκεται ένας ομοιογενής πληθυσμός από μικρά βασικά κύτταρα. Μερικές φορές στο υπόστρωμα παρατηρούνται ιστικά τμήματα που μοιάζουν με τμήματα βασικής μεμβράνης. Συνήθως δεν παρατηρούνται δομές αδενοειδών κύστεων (διαφορική διάγνωση από κυλίνδρωμα).

Basal cell adenoma – histology

Basal cell adenoma – cytology

Η Λαΐνη Ευφροσύνη ολοκλήρωσε τις σπουδές της Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο Ιατρικής & Φαρμακευτικής IULIU HATIEGANU το 2009. Ειδικεύεται στη κυτταρολογία στο ΓΝΑ Αλεξάνδρα. Ομιλεί 3 ξένες γλώσσες με πιστοποιητικά επισήμου μεταφραστή. Έχει λάβει μέρος σε πολυάριθμα συνέδρια κυτταρολογίας και γυναικολογίας και παρακολουθεί τις τελευταίες εξελίξεις στον ιατρικό χώρο.

lainieffrosyni@testpap.com